Kariyer testi Kariyer Planlama Aracı

Kariyer Testi Neyi Söyler Neyi Söyleyemez

Bu yazımda çok sevgili kariyer testi Kariyer Planlama Aracı’nı oluşturmaya beni motive eden bir anekdot paylaşıyorum. Haydi keyifli okumalar.

Kariyer testi Kariyer Planlama AracıÇabucak meseleler çözülsün isteniyor. Kariyer konusunda da durum farklı değil. Şöyle ki ‘hap gibi’ olsun. Evet, her şeyin hap gibisi aranıyor. O hapı yutar gibi bir hizmet alayım ve kısa bir süre sonra derdim ne ise o geçsin.

Yağma yok.

Eğer kariyer planın yani gelecek hayalin senin için önemliyse bu yazıyı okuyacaksın. Başka yazılar da okuyacaksın, videolar da izleyeceksin, kitaplığında sana rehberlik edecek kitaplara da yer açacaksın. Bunu ben diyorum. Aklı başında meslektaşlarım da diyor. Ancak dinleyen az. Dinleyenlerden de anlayanlar çok değil.

Daha geçen gün yaşadığım bir telefon diyalogu var. Şöyle:

-Alo Boracığım. Bir öğrencim var. Tercih yapacak. Ama kararsız. Diş hekimi mi yazsın matematik öğretmenliği mi?

-Hocam, anladığım kadar sayısalcı. Niçin ikisi arasında kalmış? Başka seçenekleri de olabilir.

-Boracığım matematiği çok iyi. Matematiği seviyor ama öğretmenlik konusunda kararsız.

-Peki diş hekimliği nerden çıkmış? Dişinde tel var mı bu öğrencinin? Diş tedavisi görüyor mu?

-Evet. Nereden bildin?
-Hocam isterlerse bir görüşme yapalım ve bir de benim şu Kariyer Planlama Aracı isimli kariyer testini uygulatalım.

-Tamam söylerlerim Boracığım.

Elbette sonrasında ne bir görüşme oldu ne de kariyer testini uyguladılar. Muhtemelen bir iki tercih danışmanı, bu genç potansiyelin kariyeri yön verdi.

Hapı yutmuş olabilir.

Şifa niyetine alınan bazı ilaçlar en iyi ihtimalle fayda etmez. Zehirlemesin de. “Diş tedavisi oluyor mu?” diye sordum ya. Çünkü uzun yıllar öncesinde bir öğrencim yine bu şekilde matematik öğretmenliği mi diş hekimliği mi? diye kararsızdı. Matematik başarısı diğer derslere kıyasla gayet iyiydi. Ancak küçük yaşlardan itibaren hem kendisi hem ablası diş tedavisi görüyorlardı ve kliniğin havası, önlükle iş yapmak, insanların saygı duyduğu ve kazancı iyi olan bir mesleğe yakından tanıklardı. Ve doğal olarak bu üniversite adayı genç, elinde imkân varken yani test başarısı yüksekken diş hekimliğini de kazanabilirdi. Matematik gibi keyif almasa da puanı yeterdi.

Dedim ki ABD’den aldığımız bir kariyer testi var.

Yaptığımız görüşme sonrasında ona ve ailesine, ABD’den aldığımız bir kariyer testinden bahsettim. Uygulaması zor ve kolayca anlaşılmayan bir kariyer testiydi. Ancak benzerlerine göre başarılı bir testti ve güveniyordum. Testi bilgisayar karşısına geçti uyguladı. Dakikalar sonrasında yüzlerce meslek önerisi karşısına çıktı. Oluşan meslekler listesinde matematik öğretmenliği ilk sıralarda değildi. Diş hekimliği ise oldukça alt sıralardaydı. İlk sırada onu çok heyecanlandıran, daha önce hiç düşünmediği bir meslek adı görünce gözleri parladı. Evet o matematik mühendisliği okumalıydı. Nitekim sınav sonrasında Yıldız Teknik, İngilizce Matematik Mühendisliğine yerleşti. Her ne kadar İngilizce hazırlık sınıfını geçmekte zorlansa da onu motive eden bir kariyer hedefi vardı. Programcılığa da ilgisini fark eden bu genç, henüz mezun olmadan Hollanda, İsrail, Türkiye, Mısır arasında lojistik çözümleri üreten bir yazılım firmasında çalışıyor. Ve bu onun için daha bir başlangıç.

Doğrusu ABD bu işi iyi yapıyor. Ama…

ABD’de, kariyer danışmanlığı profesyonel tanımlı ve yaygın meslek olduğu için kariyer testleri sıkça kullanılıyor. Ancak Türk Kültürüne uyarlanması gerekir. Bu da zahmetli bir iş. Bunu biri yapacaksa neden ben yapmayayım diye düşündüm. Çünkü beni heyecanlandıran bu konuda bir başkası çalışmış olsa ben en hafif ifadeyle çok ‘imrenirdim’. Ve ‘var ya benim aklıma gelmişti. Ben bunu düşünmüştüm biliyor musun?’ gibi pişmanlık cümleleri kurardım. İki yıla yakın bir süre bilgisayar başında ve sahada ciddi emek verdim. Beni anlayan ve kariyer olgusunun önemini fark edecek bir programcı bulmak da kolay olmadı. Tercüme için de çok kıymetli insanlarla çalıştım. Çeviri, kopyala yapıştır işlerine girmedik.  İstatistik uzmanını da ekibe dahil ettik. Kariyer Planlama Aracını oluşturduk.

Testler her şeyi söylemez ama

Kariyer testi fal değildir. Bilimsel dayanakları vardır. Deneysel ve gözlemsel veriler ışığında hazırlanmıştır. Ancak yine de her konuda cevabı yoktur. Ama değerli cevapları vardır. Kariyer farkındalığı kazandırır. Bir gencin kafasını en çok meşgul eden “benden ne olur?” sorusuna yanıtlar bulması için kılavuz olur. Kariyer testleri arasında benzerleri olsa da ‘spesifik’ diyebileceğim değerlendirmeler yapan bir başka test Türkçe’de maalesef yok. Kariyer Planlama Aracı (KPA) kişisel özellikleri ve yüzlerce mesleği özenle eşleştiren envanter. KPA hakkında danışmak daha doğrusu kariyer tercihleri konusunda farkındalık kazanmak isterseniz beni arayın, bana yazın.

Dilerim bu yazı tam zamanında karşınıza çıkmıştır. Bunu söylüyorum çünkü en azından lise yıllarındaki gençlerin kariyer planlama konusunda farkındalık kazanması, onların yaşam enerjilerini nereye odaklaması gerektiği konusunda yardımcı olacaktır. Zaman ve enerji kaybetmeyeceklerdir.

Bora Serhat Çelik

www.geleceginiyasa.com

 

High school photo created by pressfoto – www.freepik.com

Leave a Comment